Η σύγκρουση ΠΑΣΟΚ και Τσίπρα έχει περάσει από τις πολιτικές διαφωνίες στις προσωπικές επιθέσεις και πλέον στις δικαστικές αίθουσες. Ο Θανάσης Καρτερός αναρωτήθηκε δημοσίως αν ο Ανδρουλάκης είναι «βλάκας». Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε ότι ο Τσίπρας υπαγορεύει και ο Καρτερός εκτελεί, ενώ στο μεταξύ κατατέθηκε και μήνυση στελέχους της ΕΛΑΣ κατά στελέχους του ΠΑΣΟΚ για εξύβριση και απειλή.
Αν συνεχίσουν έτσι, στις επόμενες εκλογές θα χρειαστεί να μοιράζουν και γάντια του μποξ.
Πίσω όμως από τις εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις υπάρχει μια πραγματική πολιτική σύγκρουση. Και ένα διακύβευμα πολύ μεγαλύτερο από τους χαρακτηρισμούς που ανταλλάσσονται.
Η δεύτερη θέση δεν έχει την ίδια αξία για όλους
Ο Νίκος Ανδρουλάκης διαθέτει ένα κόμμα με ιστορία, οργάνωση και κοινοβουλευτική παρουσία, αλλά δεν έχει καταφέρει να πείσει ότι μπορεί να απειλήσει σοβαρά τη Νέα Δημοκρατία. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει την εμπειρία της πρωθυπουργίας και μιας εκλογικής νίκης απέναντι στη ΝΔ, αλλά κουβαλά το βάρος της κυβερνητικής του θητείας και τριών διαδοχικών εκλογικών ηττών, το 2019 και το 2023. Γνωστά όλα αυτά. Το ενδιαφέρον βρίσκεται αλλού.
Για τον Ανδρουλάκη, οι επόμενες εκλογές είναι σε μεγάλο
βαθμό ζήτημα πολιτικής επιβίωσης. Αν το ΠΑΣΟΚ χάσει τη δεύτερη θέση ή
υποχωρήσει αισθητά, θα βρεθεί αντιμέτωπος με την εσωκομματική αμφισβήτηση. Το
ΠΑΣΟΚ δεν είναι προσωπικό του δημιούργημα και η προεδρία του δεν συνοδεύεται
από εγγύηση ισοβιότητας.
Ο Τσίπρας βρίσκεται σε διαφορετική θέση. Το νέο κόμμα είναι
αποκλειστικά δικό του δημιούργημα. Η περιορισμένη συμμετοχή έμπειρων πολιτικών
στελεχών με αυτόνομη επιρροή δεν είναι άσχετη με τον χαρακτήρα του
εγχειρήματος. Οι νεοσσοί της πολιτικής δεν διαθέτουν το ειδικό βάρος για να
αμφισβητήσουν τον ιδρυτή. Αντίθετα, στελέχη με πολιτική ιστορία θα μπορούσαν να
δημιουργήσουν διαφορετικές εσωτερικές ισορροπίες. Το αποτέλεσμα είναι ένα σχήμα
στο οποίο ακόμη και μια εκλογική ήττα δεν θα συνεπάγεται κρίση ηγεσίας.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά. Ο Τσίπρας μπορεί να
αντιμετωπίζει τις επόμενες εκλογές ως την πρώτη φάση ενός σχεδίου με ορίζοντα
το 2031. Δεν χρειάζεται να κερδίσει αμέσως την εξουσία. Χρειάζεται ένα αξιόλογο
ποσοστό, ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία και, ιδανικά, τη δεύτερη θέση, που θα
του επιτρέψει να διεκδικήσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιπολίτευση για
ολόκληρη την επόμενη τετραετία.
Ο Ανδρουλάκης, αντίθετα, δεν έχει την ίδια πολυτέλεια, καθώς
πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει ότι θα παραμείνει αρχηγός του κόμματός του.
Δύο νικητές, μία ήττα
Έτσι, δεν αποκλείεται και οι δύο να θεωρήσουν επιτυχία το
εκλογικό τους αποτέλεσμα, για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Ο Ανδρουλάκης
επειδή θα έχει διατηρήσει τη δεύτερη θέση και την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Ο Τσίπρας
επειδή θα έχει επιστρέψει με ένα ισχυρό κόμμα και προοπτική για την επόμενη
αναμέτρηση. Και η Νέα Δημοκρατία; Μπορεί απλώς να έχει κερδίσει ξανά τις
εκλογές.
Αυτή είναι η αντίφαση. Οι προσωπικές επιδιώξεις των δύο
αρχηγών δεν ταυτίζονται αναγκαστικά με τον διακηρυγμένο στόχο της κυβερνητικής
αλλαγής. Πολύ περισσότερο όταν ο μεταξύ τους ανταγωνισμός αφορά πρωτίστως την
ανακατανομή των ίδιων ψηφοφόρων και όχι τη διεκδίκηση εκείνων που εξακολουθούν
να στηρίζουν τη ΝΔ.
Αλλάξτε αντίπαλο
Έχουμε ξαναγράψει ότι στην πολιτική ο τρίτος χάνει και
χάνεται. Ιδίως όταν ακολουθεί δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, στην οποία η πίεση
για συσπείρωση γύρω από τους δύο πρώτους μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Αυτό
εξηγεί και την ένταση της σύγκρουσης. Για τον Ανδρουλάκη και τον Τσίπρα, η
τρίτη θέση δεν είναι απλώς μια χαμηλότερη κατάταξη. Μπορεί να υπονομεύσει
ολόκληρη την πολιτική στρατηγική τους.
Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια. Η δεύτερη θέση δεν δίνει
εντολή διακυβέρνησης. Δίνει τον τίτλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και όσο
σκληρή κι αν είναι η μάχη γι' αυτόν τον τίτλο, δεν απαντά στο βασικό ερώτημα:
ποιος μπορεί να διεκδικήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών για την πρωθυπουργία;
Το πρόβλημα, τελικά, δεν είναι ότι η αντιπολίτευση μπορεί να
χάσει τις εκλογές. Είναι ότι οι αρχηγοί της μπορεί να τις χάσουν και να θεωρούν
πως τις κέρδισαν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου